แหล่งเรียนรู้ในชุมชน ตำบลวัดจันทร์

แหล่งเรียนรู้ในชุมชนตำบลวัดจันทร์ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก 

ที่ตั้ง

องค์การบริหารส่วนตำบลวัดจันทร์ ตั้งอยู่เลขที่ 85 หมู่ 8 ถนนประชาอุทิศ ตำบลจันทร์ อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก 65000

ประวัติความเป็นมา

จากการบอกเล่าของผู้แก่ผู้เฒ่าเล่าให้ฟังว่าตำบลวัดจันทร์ มีวัดเก่าแก่อยู่ 3 วัด ที่เรียกว่าวัดจันทร์ เนื่องจากบริเวณที่ตั้งของวัดนั้น มีต้นจันทน์ขึ้นมากจึงตั้งชื่อตามสภาพที่มีต้นจันทน์นั้นว่า “ตำบลวัดจันทร์” มีบ้านเรือนตั้งอยู่สองฝั่งแม่น้ำน่านจึงเรียกชื่อตามวัดที่ตั้งว่า วัดจันทร์ตะวันออกและวัดจันทร์ตะวันตก

ผู้นำตำบลวัดจัทร์

นายปรีดา ภู่ศรี  นายกองค์การบริหารส่วนตำบลวัดจันทร์

                แผนที่ตำบลวัดจันทร์

                

       

ลักษณะของแหล่งน้ำ

               แหล่งน้ำธรรมชาติ

-                                       - แม่น้ำน่าน     จำนวน   1   สาย

-                                       - บึง คลอง       จำนวน   8   แห่ง

-                                       - สระน้ำบึงขาม และทุ่งหนองฝา    จำนวน  2   แห่ง

พื้นที่

ตำบลวัดจันทร์ อำเภอเมืองพิษณุโลก จังหวัดพิษณุโลก ห่างจาก ตัวจังหวัดและอำเภอ ประมาณ 5 กิโลเมตร มีพื้นที่การปกครอง 11.26 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 7,038 ไร่

เขตการปกครองแบ่งเขตการปกครองเป็น 6 หมู่บ้าน ประกอบด้วยหมู่บ้าน

 หมู่ 2 บ้านวัดจันทร์                                                     หมู่ 4 บ้านวัดจันทร์

 หมู่ 7 บ้านดอน                                                           หมู่ 8 บ้านนาโพธิ์แดง 

 หมู่ 9 บ้านวัดจันทร์                                                    หมู่10 บ้านวัดจันทร์ตะวันตก

พื้นที่เขตการปกครองตำบลวัดจันทร์ อ.เมืองพิษณุโลก  จ.พิษณุโลก

จำนวนประชากรใน หมู่ 7 ตำบลวัดจันทร์

ประชากรทั้งสิ้น 1,058  ครัวเรือน จำนวน 2,063 คน ประกอบด้วย

ชาย จำนวน          978    คน       คิดเป็นร้อยละ 47.30

หญิง จำนวน         1,085 คน       คิดเป็นร้อยละ 52.70

มีความหนาแน่นเฉลี่ย 726.80 คน/ตารางกิโลเมตร     พื้นที่ทั้งหมด 5,010 ไร่

ระบบเศรษฐกิจ

  1.การเกษตร

                ประชากรในเขตตำบลวัดจันทร์ ร้อยละ 30 ประกอบอาชีพเกษตรกรรม ผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ได้แก่ ข้าว ดังนี้

        - อาชีพเกษตรกรรม        ร้อยละ 1  ของจำนวนประชากรทั้งหมด

        - อาชีพเลี้ยงสัตว์             ร้อยละ 1  ของจำนวนประชากรทั้งหมด

        - อาชีพรับจ้าง                 ร้อยละ 53 ของจำนวนประชากรทั้งหมด

        - อาชีพค้าขาย                 ร้อยละ 45  ของจำนวนประชากรทั้งหมด

  2.การปะมง 

            ประชาการในเขตตำบลวัดจันทร์ ร้อยละ 1 ของประชากรทั้งหมด ประกอบอาชีพประมง (เลี้ยงปลา)

  3.การปศุสัตว์

              เป็นการประกอบอาชีพในลักษณะเลี้ยงในครัวเรือนเป็นอาชีพหลักและอาชีพเสริม เช่น

การเลี้ยงไก่ โค สุกร

  4.การบริการ

- โรงแรม/คอนโดมิเนียม                               6      แห่ง

- หมู่บ้านจัดสรร                                            16     แห่ง

- อพาร์ทเม้น/หอพัก                                      20    แห่ง

- ร้านค้า/สถานประกอบการพาณิชย์             107  แห่ง

- ร้านเกมส์                                                     1      แห่ง

  5. การท่องเที่ยว

- โฮมสเตย์                                                     15  ครัวเรือน

  6. อุตสาหกรรม

- จำนวนกิจการอุตสาหกรรม                        27  แห่ง

  7. การพาณิชย์และกลุ่มอาชีพ

- สถานีบริการน้ำมัน/ปั้มแก๊ส                       1 แห่ง

- ร้านค้าต่างๆ                                                47 แห่ง

แหล่งเรียนรู้ประเภทบุคคล

ปราชญ์ชาวบ้านและภูมิปัญญาตำบลวัดจันทร์

ประวัติของศูนย์วัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน ตำบลวัดจันทร์

ศูนย์วัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน ตำบลวัดจันทร์ ได้จัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อปี พ.ศ. 2549 ณ บริเวณวัดราชมณฑป (วัดหลวงพ่อโต) หมู่ที่ 7 ตำบลวัดจันทร์ โดยมีนางแสงจันทร์ ใยบัว เป็นประธานโครงการศูนย์วัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน ตำบลวัดจันทร์ ในปี พ.ศ. 2551 ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจาก น.อ. จุลินทร์ เหลือนาค องค์การบริหารส่วนตำบลวัดจันทร์และสภาวัฒนธรรมอำเภอเมืองพิษณุโลก ทางศูนย์วัฒนธรรมไทยสายใยชุมชน ตำบลวัดจันทร์ ได้นำเงินงบประมาณไปดำเนินการบริหารจัดการพัฒนาศูนย์ฯ ต่อไป

ภูมิปัญญาท้องถิ่น หมายถึงอะไร

คำว่า ภูมิปัญญาท้องถิ่น หรือ ภูมิปัญญาชาวบ้าน หมายถึง ความรู้ของชาวบ้านในท้องถิ่น ซึ่งได้มาจากประสบการณ์ และความเฉลียวฉลาดของชาวบ้าน รวมทั่งความรู้ที่สั่งสมมาแต่บรรพบุรุษ สืบทอดจากคนรุ่นหนึ่งไปสู่คนอีกรุ่นหนึ่ง ระหว่างการสืบทอดมีการปรับ ประยุกต์และเปลี่ยนแปลง จนอาจเกิดเป็นความรู้ใหม่ตามสภาพการณ์ทางสังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม

ภูมิปัญญาหมู่ที่ 2

คุณแสงจันทร์     ใยบัว      บ้านเลขที่ 13/51 หมู่ที่ 2 เบอร์โทรศัพท์ 089 – 5129123

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการทำบายศรีจากใบตองสด, กระทงฝีมือ, งานใบตอง, งานดอกไม้

นางสาวบุษกร     พูนทวี        บ้านเลขที่ 56/50 หมู่ที่ 2 ตำบลวัดจันทร์ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก 

เบอร์โทรศัพท์ 085 – 0492057

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการทำเซรามิก

คุณเสริม   มากวงศ์ (คุณบัวทอง)          บ้านเลขที่ 52/10 หมู่ที่ 2 เบอร์โทรศัพท์ 055 – 230689 ,089 – 4601699

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการนวดสมุนไพร, ลูกประคบสมุนไพร, นวดแผนโบราณ, ผลิตยาสมุนไพร

ผู้ใหญ่บ้านวีระ    ฤทธิ์ทอง        ซอยพรรณเพียร 1 หมู่ที่ 2 เบอร์โทรศัพท์ 087 – 6966498

ปราชญ์ชาวบ้านด้านรำวงมังคละ

ภูมิปัญญาหมู่ที่ 4

อาจารย์พวงเพชร  สุขสิริโรจน์ (ช่างหมี)      บ้านเลขที่ 60/14 หมู่ที่ 4 เบอร์โทรศัพท์ 089 – 5671235

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการทำตู้ปลาทีวี

คุณสะอาด  มั่นคง       บ้านเลขที่ 70/2 หมู่ที่ 4 (ซอยทุ่งหนองฝา) ข้างร้านซ่อมจักรยาน เบอร์โทรศัพท์ 087 – 8231603

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการถักแห, ถักแปลนอน

คุณวาสนา  สิงหพันธุ์       บ้านเลขที่ 51/13 หมู่ที่ 4 เบอร์โทรศัพท์ 081 – 7407051

ปราชญ์ชาวบ้านด้านลิเกคณะวาสนาดาวเหนือ

ผู้ใหญ่บ้านวิธวัช พึ่งพิน     บ้านเลขที่ 19/20 หมู่บ้านกฤษสิริ หมู่ที่ 4

ปราชญ์ชาวบ้านด้านผู้จัดการลิเก

ภูมิปัญญาหมู่ที่ 7

คุณกุหลาบ  มาทอง          บ้านเลขที่ 49/1 หมู่ที่ 7 เบอร์โทรศัพท์ 089 – 9606084,055 – 335041

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการทำผลิตภัณฑ์น้ำพริก, กล้วยแปรรูป, ขนมแปรรูป

  

คุณสมจิตร  สังเทศ           บ้านเลขที่ 61/4 หมู่ที่ 7 เบอร์โทรศัพท์ 084 – 6198784

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการทำขวัญนาค, แหล่, พิธีกรรมทางงศาสนา

  

ภูมิปัญญาหมู่ที่ 9

คุณสมผล  มีพยุง       บ้านเลขที่ 17 หมู่ที่ 9 เบอร์โทรศัพท์ 089 – 6443074

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการทำขนมไทย, อาหารไทย, ร้องเพลงกล่อมเด็ก(ลูก), งานประดิษฐ์จากวัสดุเหลือใช้, ขนมพื้นบ้าน, ขนมกวน, ขนมแดง

คุณประหยัด  แป้นภูมี          บ้านเลขที่ 48 ซอยต้นยาง หมู่ที่ 10 เบอร์โทรศัพท์ 089 – 4606210

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการทำจักรสาน, ขนมตาล

ผู้ใหญ่บ้านรุ่งทิวา  ฆ้องแสง         บ้านเลขที่ 4/1 หมู่ที่ 9 ตำบลวัดจันทร์ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการรำกลองยาว, ขนมไทยโบราณ (ขนมทองม้วน)

ภูมิปัญญาหมู่ที่ 10

คุณสำเภา  เชิดโคกสูง     บ้านเลขที่ 41/1 หมู่ที่ 10 ตำบลวัดจันทร์ อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก

 เบอร์โทรศัพท์ 055 – 215665

ปราชญ์ชาวบ้านด้านการแกะสลัก, ทำอาหารพื้นบ้าน, แกงบอน, แกงหยวก

แหล่งเรียนรู้ประเภทกิจกรรม

งานประเพณี

1. ประเพณีลอยกระทงเป็นประเพณีที่สืบทอดกันมาแต่โบราณ
            2. ประเพณีทำบุญเข้าพรรษา เป็นประเพณีที่ชาวบ้านจัดขึ้นทุกปี  มีการตักบาตรเทโว และแห่เทียนพรรษา
            3. ประเพณีวันสงกรานต์ เป็นประเพณีที่จัดเป็นประจำของทุกปี  มีการทำบุญตักบาตร การรดน้ำขอพรจากผู้สูงอายุในหมู่บ้าน

            4. ทำบุญกลางบ้าน

 

แหล่งเรียนรู้ประเภทสถานที่และแหล่งธรรมชาติ

วัดจันทร์ตะวันตก หมู่ 7 ถ.วังจันทน์ ต.ในเมือง อ.เมือง จ.พิษณุโลก 65000 เป็นวัดแห่งหนึ่งริมแม่น้ำน่านตั้งอยู่บริเวณสะพานสุพรรณกัลยา อยู่ตรงข้ามกับวัดจันทร์ตะวันออกโดยมีแม่น้ำน่านกั้นกลาง หมู่บ้านวัดจันทร์ตะวันตกจะก่อตั้งเกิดขึ้นเมื่อใดไม่ปรากฏหลักฐานที่แน่ชัดแต่พอจะทราบได้จากบันทึกและคำบอกกล่าวเล่าต่อๆ กันมาพอจะสรุปเป็นสังเขปได้ดังนี้ ประมาณปีพ.ศ. 2400 เดิมทีที่ตั้งของหมู่บ้านแห่งนี้เป็นป่าดงในอดีตมีวัดรังเงิน ซึ่งเป็นวัดเก่าแก่มาก ผู้รู้เล่าขานกันมาว่าวัดรังเงินสร้างขึ้นมาพร้อมๆ กับการสร้างเมืองพิษณุโลก ประชากรที่อาศัยอยู่รอบๆ วัดเป็นลาวอพยพมาจากเวียงจันทน์ ต่อมาเกิดเหตุเพลิงไหม้เผาผลาญบ้านเรือนของผู้อุปถัมภ์วัดที่อยู่รอบๆ วัดเสียหายหมด ชาวบ้านไม่สามารถดับไฟได้เพราะในหมู่บ้านมีแต่บ่อน้ำที่ขุดใช้เองทำให้มีน้ำไม่เพียงพอที่สู้ภัยจากไฟได้เนื่องจากหมู่บ้านอยู่ห่างไกลจากแม่น้ำน่าน จึงร่วมกันคิดขึ้นมาว่าควรจะหาสถานที่ตั้งวัดติดกับแม่น้ำ นายเทศ นางทองคำ มีจิตศรัทธาได้มอบที่ดินของตนให้กับวัดจำนวน 16 ไร่ 3 งาน เมื่อดำเนินการก่อสร้างวัดแล้วเสร็จ นิมนต์หลวงพ่อเสือที่อยู่วัดรังเงินมาอยู่ที่วัดสร้างใหม่ ณ ที่อยู่ปัจจุบันนี้และได้ตั้งชื่อว่าวัดจันทร์เมื่อ พ.ศ. 2400 เหตุผลที่ตั้งชื่อว่าวัดจันทร์นั้นเพราะว่าในวัดมีตันจันทร์ใหญ่อยู่ 1 ต้น และมีต้นจันทน์เล็กๆ อีกหลายต้นขึ้นอยู่ในวัด
            ในปี พ.ศ. 2481 ตั้งโรงเรียนประชาบาลขึ้นใช้ศาลาของวัดเป็นโรงเรียน และได้รับอนุญาตจากกระทรวงศึกษาธิการ ต่อมาได้ย้ายโรงเรียนจากวัดฯ มาตั้งอยู่ที่วัดรังเงิน ซึ่งร้างว่างเปล่าอยู่นานแล้วและใช้ชื่อโรงเรียนว่า "โรงเรียนวัดจันทร์ตะวันตกมิตรภาพที่ 73" อยู่จนถึงปัจจุบันนี้ ส่วนวัดจันทร์ตะวันตก ได้ก่อสร้างพระอุโบสถขึ้น 1 หลัง ได้รับพระราชทานวิสูงคามสีมาเมื่อ 19 มีนาคม 2490 สำนักสงฆ์แห่งนี้จึงได้รับนามว่า วัดจันทร์ตะวันตก โดยสมบูรณ์ตั้งแต่นั้นมา

                    หลวงพ่อทองไหลมา

หลวงพ่อทองไหลมามีความสูงประมาณ 18 ศอก เป็นพระพุทธรูปปางอุ้มบาตรประทับยืนสูงมาก อยู่กลางลานกว้างของวัด เป็นที่สะดุดตาประชาชนที่เดินทางผ่านไปมาตามถนนข้างวัด ลักษณะการสร้างพระพุทธรูปปางอุ้มบาตรสูงๆ และการสร้างวิหารสมเด็จองค์ปฐม

มหาวิหารมี 2 ชั้น เรียกมหาวิหารปฐม 2 ชั้น ชั้น 1 จะเป็นห้องโถง  ชั้น 2 เป็นห้องปฏิบัติธรรม จะสร้างเสร็จประมาณปี 2564-2565 งบประมารในการสร้างมหาวิหารนี้อยู่ที่ 400 ล้านบาท

 

แม่น้ำน่านมีต้นกำเนิดอยู่ในเทือกเขาหลวงพระบาง จังหวัดน่าน มีความยาวตลอดลำน้ำ 740 กิโลเมตร ซึ่งยาวที่สุด ในบรรดาแควต้นน้ำเจ้าพระยาด้วยกัน นับเป็นหนึ่งในแม่น้ำสายหลักในภาคเหนือและภาคกลางของไทย โดยได้ไหลย้อนขึ้นไปท่วมจังหวัดเชียงใหม่อยู่เสมอ

แหล่งเรียนรู้ประเภทวัสดุอุปกรณ์

สาธารณสุข

โรงพยาบาลเสริมสุขภาพตำบล                   1    แห่ง

ศูนย์สาธารณสุขมูลฐานชุมชน                    6    แห่ง

รถกู้ชีพ กู้ภัย                                                   1    คัน

รถยนต์บรรทุกขยะ แบบอัดท้าย                  1    คัน

สถานศึกษา     จำนวน 6 แห่ง

โรงเรียนอนุบาลองค์การบริหารตำบลวัดจันทร์

โรงเรียนวัดจันทร์ตะวันตก

โรงเรียนวัดจันทร์ตะวันออก

โรงเรียนเทศบาล5 (วัดพันปี)

โรงเรียน อนุบาลปาริมา พิษณุโลก

โรงเรียน อนุบาลเซนต์พอล

 หน่วยงานราชการ/รัฐวิสาหกิจ   จำนวน 3 แห่ง

ศูนย์ส่งเสริมเกษตรกรจังหวัดสมุทรสงคราม            ถ.สีหราชเดโชชัย ต.วัดจันทร์ อ.เมืองพิษณุโลก จ.พิษณุโลก 65000                  

สำนักงานสาธารณสุขอำเภอหนองหญ้าไซ              ถ.สีหราชเดโชชัย ต.วัดจันทร์ อ.เมืองพิษณุโลก จ.พิษณุโลก 65000                  

สำนักงานเทศบาลตำบลสำนักขุนเณร                     ถ.,บรมไตรโลกนารถ 38, ต.วัดจันทร์ อ.เมืองพิษณุโลก จ.พิษณุโลก 65000

สถานบริการด้านสุขภาพ         จำนวน 4 แห่ง

โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล ตำบลวัดจันทร์     72 หมู่7 ต.วัดจันทร์ อ.เมืองพิษณุโลก จ.พิษณุโลก     

ศูนย์สุขภาพชุมชนพันปี                                       ถ.บรมไตรโลกนารถ ต.วัดจันทร์ อ.เมืองพิษณุโลก จ.พิษณุโลก 65000  

ศูนย์สุขภาพชุมชนประชาอุทิศ                              ถ.ไชยานุภาพ ซอย 7 ต.วัดจันทร์ อ.เมืองพิษณุโลก จ.พิษณุโลก 65000  

สถานีอนามัยตำบลวัดจันทร์                                  ถ.เย็นศิริ ต.วัดจันทร์ อ.เมืองพิษณุโลก จ.พิษณุโลก 65000      

สถานที่ท่องเที่ยว

 

ถนนคนเดิน 

ถนนแห่งความสุขที่จัดขึ้นเป็นประจำทุกวันเสาร์ ซึ่งเปิดโอกาสให้นักท่องเที่ยวและชาวเมืองพิษณุโลกได้มาเลือกซื้อสินค้านานาชนิด ตั้งแต่ศิลปหัตถกรรม เสื้อผ้า สินค้าโอทอป สินค้าการเกษตร ตลอดจนอิ่มอร่อยกับอาหารและเครื่องดื่มที่เรียงรายบนถนนยาวกว่า 500 เมตร และยิ่งกว่านั้น สิ่งที่น่ารื่นรมย์ที่สุดต้องยกให้กิจกรรมรำวงย้อนยุคซึ่งหาชมได้ยากแล้วในปัจจุบัน แถมคุณยังเข้าไปร่วมรำกับชาวบ้าน ได้อย่างสนุกสนานอีกด้วย ถนนคนเดินจัดขึ้นบริเวณถนนสังฆบูชา หน้าวัดจันทร์ตะวันออก อำเภอเมืองพิษณุโลก  เปิดทุกวันเสาร์ เวลา 16.00-24.00 น.

บัววิคเตอรเรีย

               สวนบัวอมรรัตน์ ตั้งอยู่เลขที่ 5/1 หมู่ 10 ต.วัดจันทร์ อ.เมือง จ.พิษณุโลกในสระน้ำที่มีบัวพันธุ์แปลกขนาดใหญ่ โดยบัวพันธุ์นี้เรียกว่าบัวพันธุ์วิคเตอเรีย หรือชาวบ้านทั่วไปเรียกว่า “บัวกระด้ง” ลักษณะของใบบัวจะมีความยาวเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1.5 – 2 เมตร มีหนามแหลมคมรอบด้านใต้ใบบัว ไม่เหมือนใบบัวสายพันธุ์อื่นที่มีใบเล็ก ส่วนดอกบัวจะมีสีขาวตูมจะบานยามเช้าและพลบค่ำ แต่เมื่อบานแล้วก็จะมีสีขาวสลับกับสีชมพูสวยงามโดยบัวชนิดนี้จะชอบดินโคลนที่อยู่ก้นสระ การดูแลก็ไม่อยากแต่ต้องคอยกำจัดหอยที่มักจะมากัดกินใบเสียหายได้ ทั้งนี้หลังจากมีเพื่อนบ้านมาเที่ยวชมความงามของบัวพันธุ์วิคเตอเรีย หรือ “บัวกระด้ง” ก็ขออนุญาตตนลงไปนั่งหรือยืนบนใบบัว เนื่องจากลักษณะใบมีความมั่นคงแข็งแรง สามารถรองรับน้ำหนักได้มากถึงเกือบ 100 กก.

ร้านอาหาร

 

ก๋วยเตี๋ยวไก่วัดจันทร์ (ป้าล้อม)

ที่อยู่ ถนนบรมไตรโลกนาถ ซอย 15 เทศบาลนครพิษณุโลก 65000

โทรศัพท์ 085-8764406

แม่แอ๊ดขนมวงโบราณ

ที่อยู่  ถนนพุทธบูชา พิษณุโลก

โทรศัพท์  081-4745824

สงวนลิขสิทธิ์รูปภาพและข้อมูล(ห้ามคัดลอกหรือนำไปดัดแปลงโดยที่ไม่ได้รับอนุญาต)

อาจารย์ผู้สอน 

ผศ.น้อย คันชั่งทอง

คณะผู้จัด

นางสาวชลนิชา  แสงสว่าง

นางสาวสุธิดา  ศีละมัย

นายชยพัทร์  โพธิ์เงิน

นายอาทิตย์  ดำมินเศก

คณะมุนษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สาขาวิชาบรรณารักษศาสตร์และสารสนเทศศาสตร์

มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม